Zamanın birinde, yaşlı bir adam yaşarmış. Bu adam kendi halinde tuhaf biriymiş. Kimseyle konuşmadan, bütün günü evinde geçiren adam, yalnız geceleri sokaklara çıkar, sabah olup hava aydınlanana dek o sokak senin bu sokak benim koşar dururmuş. Mahalleli merak içinde yanıp tutuşa dursun, çekindiklerinden; kimse soramazmış bu adama, sen niçin geceleri böyle dışarılara taşarsın diye.


Yine böyle bir gecede, meraklı bir genç evinden dışarı fırlayarak adamın peşi sıra koşmaya başlamış. Bu sırada yaşlı adam koşarken, her gece yaptığı gibi kendi kendine bağırıyormuş ‘’ Senden kurtulacağım kara gölge. Seni bulacağım’’. Genç, duyduklarından sonra daha da meraklanmış fakat korkusuna yenik düşerek evine geri dönmüş. Sonra birkaç gece daha sürüp gitmiş bu gizli kovalamaca, her gece aynı şeyi tekrarlıyormuş adam ‘’Senden kurtulacağım kara gölge. Seni bulacağım’’. Bir müddet bu adamın gerçekten deli olduğunu düşünmüş, insan hem bir şeyden kaçıp, hem de onu arar mı? Fakat bir türlü cevap bulamıyormuş, bu soruya. Merak duygusuna daha fazla dayanamayan genç, soluğu adamın kapısında almış. Adam kapıyı aralamış ve karşısında bulduğu gence ondan ne istediğini sormuş.


‘’ Kara gölgenin kim olduğunu söyle bana. Hem kaçıp hem de aradığın şeyin ne olduğunu söyle’’ diye yalvarmış. Bu soru üzerine, yaşlı adamın yüzü değişmiş hemen, genç çocuk o an;  o kara gölgeyi sanki adamın göz bebeklerinde görür gibi uyuşmuş. ‘’ Kara gölge benim geçmişim’’ demiş adam. ‘’Hem ondan kaçıyorum, hem de onu arayıp duruyorum’’ demiş.


Geçmiş, ne tuhaf bir kavram değil mi? Kimi insan, ondan utanç duyar ve gün olup geçmişiyle yüzleşmemek için çırpınır durur. Kimi insansa, onunla bilakis yüzleşmek ister çünkü geride kalan yaşanmışlıkların, kendisine yeni tecrübeler katacağına inanmaktadır. Evet, geçmiş denilen şey; sürekli peşimizden gelerek ayaklarımıza dolanan kara bir gölgedir. Fakat bizler bu gölgenin peşimize düştüğünü unutmazsak eğer geleceğimizi şekillendirirken, kendimiz ve etrafımızdaki insanların huzuru için iyi şeyler planlayabiliriz. Yani ondan kurtulamıyorsak, ona katlanmayı – ya da yararlanmayı- öğrenmemiz gerekmekte, dostlar. Geçmişi aklına düşünce, kahrolup acı çeken bir insan azap’da demektir. Yine bir insan geçmişi aklına düştüğünde tatlıca gülümseyip, derin bir iç çekiyorsa onu özlüyor demektir. Geçmişi değiştirmek mümkün değildir ama güzel bir geleceğiniz olsun istiyorsanız, ondan yararlanmayı öğrenmeniz gerekiyor. Geçmiş kara bir gölge olup peşinize düşebilir, korkmayın. Aksine onu sahiplenin ki güzel günler sizi bekliyor olsun. Siz onu hatırlayınca illa bir şeyler hissedersiniz. Ama o sizi unutursa eğer, hafıza kaybı yaşar, kim olduğunuzu arar durursunuz. Lütfen, benliğinizi bu güçlü kargaşaya teslim etmeden önce bir düşünün; kim olduğunuzu bilmek mi daha kötü yoksa kim olduğunuzu bile bilmemek mi?

Haftasonu vazgeçilmezi, sinema.


Bir süredir beklediğim ‘’ Aşk tesadüfleri sever’’ adlı film nihayet bugün, vizyona giriyor. Soğuk kış aylarında, haftasonlarını sinemada geçirmek, meraklısı için vazgeçilmezdir. Aramızda, haftasonu sinemaya gitmeyi düşünenler varsa eğer bu filmi izleyebilirler diye düşünüyorum. Hem belli mi olur, tesadüf bu ya evden çıktığınızda ya da sinema salonuna girdiğinizde en kötü tekrar eve döndüğünüzde niçin güzel bir tesadüf yaşamayasınız. Bakın başrol oyuncularının başına ne tesadüfler gelmiş: Çekimler için Ankara’da tutulan eski ev, Belçim Bilgin’in doğup büyüdüğü ev, filmin senaryo yazarı ise Mehmet Günsur’un uzaktan akrabası çıkmış meğer… Yok artık dediğinizi duyabiliyorum, tesadüflerle dolu bu film, bakalım izleyecisine ne gibi hisler yaşatacak.

Bir Tutam Baharat Geleceğin en iyi peygamberi geçmiştir. John Sherman

Yalandan bile olsa,
O gün, gözlerimin içine bakıp,
''İlla ki döneceğim'' deseydin,
Hiç sitem etmez,
Ruhumun sana olan açlığını umut ile beslerdim.

Fakat bugün,
Bilinmeze giden kayıp bir yolcunun,
Ardında bıraktığı puslu bir yol gibiyim:
Kalbinden uzak,
Ve en kuytu.
Ve bir gün asla geri dönemeyeceğim o yerde,
Ta Arafta'yım.

Bakıyorum herkes, bir şevk bir hırs konuşup duruyor: Yapmak istediğim çok şey var fakat bir türlü vaktim olmuyor. Vakit; asla bir bahane olmamalı, dostlar. Aksine fırsat olmalı; tabii yaratılırsa… Bir şeyler yapmak adına niyet ediyor olmanız güzel, fakat iş yapmaya gelince meydan da niçin kimsecikler yok. Nerede o konuşurken sergilediğiniz hırs ve şevk duygunuz. Peki ya, konuştuğunun yarısını bile yapamayan bu insanlar, hangi gezegenden gelip, dünya’nın orta yerine düşmüşler.

Bir miskinliktir ki almış başını gidiyor. O kadar üşengeç, o kadar uzak kalmışız ki kendimize‘’bir silkelen arkadaş’’ deyip, hırpalamak istediğim insanlar yok değil. ‘’Şunu yapmayı çok isterdim’’ diyeceğine niçin ‘’Her ne olursa olsun iyi ki de yapmışım’’ demeyesin. Hayatın içine karışmak -ya da- dur burayı daha ciddi söyleyeyim ‘’yaşamak’’ istiyorsan eğer, önce bir silkelenmen gerekiyor.

Zor değil yahu, korkma hemen öyle.  Miskinliğinden kurtulunca yaşamın daha çekilmez daha dramatik olacağını falan mı sanıyorsun? Eğer seni korkutan şey buysa, yanıldığını söylemem gerekecek. Değişim her zaman için en baba kuraldır. Sen bunu unutmaktan kork şimdilik; ey miskin!

Ama önce; meraklı biri olman ve dahası merakının peşinden gitmen gerekecek. Merak deyince ‘’hemen her şeye burnunu sok’’ dediğimi sanma, sakın. Gözünü aç sadece, çevrende olup bitenlere karşı ilgili ol kâfi… Aynı şeylerden değil, farklı şeylerden keyif almayı huy

Bir Tutam Baharat

Aynı şeyleri yapıp, farklı sonuçlar doğurmasını beklemek; ahmaklıktır. A. Einstein

edin, kendine. Bununla ilgili basit bir örnek vereyim sana; sürekli çikolatalı dondurma yemek yerine, farklı lezzetlere sahip dondurma toplarının da tadına baksan fena mı olur? Elinde tuttuğu yeşil elbiseyi, sana uzatarak‘’Şunu bir denesene’’ diyen arkadaşına ‘’ Bu renk bana yakışmaz’’ diye kestirip atmadan önce bir denesen ne kaybedersin? Üzerinde görmediğin o rengin, sana yakışmayacağını da nereden çıkartıyorsun hem. Azimli ol, elbette hataların olacaktır fakat bu seni vazgeçirmemeli. Hata yapmadan, doğruyu öğrenemeyeceğini asla unutma.

Sana söylüyorum miskin: Bahar kesin gelecek, çıkar at üzerinden artık şu miskinlik yeleğini… Neden biliyor musun?  ‘’Şunu yapacağım, bunu yapacağım’’ deyip ertelediğin şeyler var ya hani… İnan, hiç biri senin keyfini beklemez… Yoksa sen hala, hayat ertelenebilir bir şey mi sanıyorsun?  Oysa bilmez misin; yapamadıkların bir çığ gibi büyür, genişler içinde.

Bir tuhaf hatıra.


11.01.2011 tarihinde Galatasaray taraftarının Ali Sami Yen’e veda maçına gittiğini, biliyorsunuzdur. Yakın bir arkadaşım da oradaydı. Yola çıkmadan önce kendisini aradığım arkadaşım ile aramızda komik bir diyalog geçti: Stattaki koltukları sökecek falan olursanız benim için de bir tane getirmeyi unutma. Bugün tekrar konuştuğum arkadaşım’dan: Yönetimin -koltukları satmak amacıyla- çoktan bu olaya el attığını, taraftarınsa eline tutuşturulan ‘’Veda minderlerine’’ talim ettiğini öğrendim. E bari çimleri de söküp satışa çıkarsaymışlar. Fena mı olurdu, hatıra ya! Bahçeye falan serer bakıp dururduk(!) diye olaya kendimce bir yorum katarken, akşam haberlerinde; çimlerin de sökülüp satışa çıkarılacağı, hatta yıkıntıdan kalacak küçük taş parçalarının da bu ticarete dahil edileceğini söylüyorlar. Bu olay yalnızca bir ticaret mi? Yoksa sevginin, etinden sütünden yararlanmak mı? Bilemedim ama benim ki, tamamen bir şakaydı. Bizim yönetim de şaka yapmayı seviyor, anlaşılan.

Ortak sohbetimizin kitapçılar üzerine olduğu bir akşamdayız.''Yeni nesil kitapçılar, tek tercihimdir'' bunu söyleyen arkadaşım fikrini ortaya dökmekte gayet serbest. Tertemiz, özenle ciltlenmiş sayfalarında inci gibi sıralı cümleler ile ''gıcır''görünümlü bir kitabı tercih etmesini asla eleştiremem, fakat ben; tercihimi onun beğenmediği sahaflardan yana kullandığımı belirtmek isterim. Tamam, yeri gelince günümüz kitap mağazalarından ilgimi çeken ne varsa aldığım doğrudur. Bilirsiniz, kitapları seven herhangi bir insan için bu kaçınılmaz bir son, artık. Ama sahaflar bambaşkadır dostlar. Yeni nesil kitapçıların düzenli, temiz görüntüsüne karşı, tozlu raflar arasında tarihi saklayan, eski; dahası oldukça yaşlanmış ve en önemlisi de artık iyice sararmış sayfalarına, hiç tanınmadık birinin kaleminin ucuyla dokunduğu o eski kitapçılar kaçımız için daha değerli değildir ki.

Olay bu ya, Bursa'da bir sahaftayım. Durumum oldukça vahim çünkü epeydir buraya uğramıyordum. Sanki aylarca bir yerlerde kapalı kalmışım, sonra tekrar özgürlüğüme kavuşmuşum gibi dükkanın içinde dört dönüyor; ne bulursam karıştırıyorum. Dokunduğum her bir kitap elimde kaldı kalacak, etrafta tanımlayamadığım bir koku var. Evet: Tarihi bir Han'ın içinde bulunan bu küçük dükkan buram buram kağıt kokuyor. Hem ne kokmak! Aradığım -özlediğim- şey tam da bu, aslında. Tozla karışmış kağıt kokusunu içime çekerken, tebessüm etmekten geri durmuyorum. Derken hiç beklemediğim bir şey dikkatimi çekiyor. Daha doğrusu, dükkan sahibinin elinde gördüğüm kitap, o an için aklımı başımdan almaya yetiyor. Reşat Nuri'ciğimin kitabı bu: Damga.

Herkesin hayranlık duyduğu, imrenerek ve hatta bazen yazdıklarını kıskanarak okuduğu bir yazar vardır ya, hani! İşte benimkisi Reşat Nuri Güntekin'den başkası değil. Kitap o kadar eski görünüyor ki; heyecandan nefes almayı unutuyorum, ciddiyim. Elimde ne varsa bir kenara atıyorum önce, tam ona doğru koşacakken iç sesim kulaklarımı tırmalıyor.

Bir Tutam Baharat

Mutlu olmayı yarına bırakmak, karşıya geçmek için nehrin durmasını beklemeye benzer…Ama nehir asla durmaz.

'' O kitabı ne çok istediğini biliyorum ama az önce yaptığın şey sana hiç yakışmadı'' Kendini en iyi bilen, yine insandır. Hemen geri dönüp yere bıraktıklarımı tekrar kucaklıyorum. İç sesim haklı, nasıl olur da öksüz bırakırım kitaplarımı. Ama aklım fikrim hala adamın elinde tuttuğu o kitapta. Önünde dikilirken çabuk bana ver onu dememek için kendimi zorluyorum.

''Elinizdeki kitabı alabilir miyim?'' kendimden öyle eminim ki bunu sorarken, kitabı alıp hemen eve koşacağımı sanarak bin bir havaya girdiğimi söyleyebilirim. Adam kitabı bana uzattığında dünyalar benim. İlk iş olarak hemen kapağını aralıyorum, basım yılı 1983. İşte bu harika! Arayıpta bulamadığım bir şey bu... Ta Dede'den kalma bir Çalıkuşum vardı, şimdi bir de bu kitap benim olacak. Adam ile yaptığımız konuşmayı aynen aktarıyorum size: Ücreti ne kadar? ''Bu kitap satılık değil, hanımefendi.'' '' Nasıl olur, o halde niçin elime verdiniz?'' ''Siz alabilir miyim diye sorunca, ben bakmak istediğinizi düşünmüştüm.'' Canım sıkılıyor, hala elimde tuttuğum kitap ağırlaşmaya başlıyor. Yüzüm düşmüş bir halde elimdeki kitaba bakıyorum, sanki dile gelip lütfen beni ona ver diyecek sanıyorum belki de. ''Lütfen bu kitabı bana satın, lütfen'' ''Bu mümkün değil, çünkü kitap bana değil babama ait'' Adam gayet ciddi, sözünün arkasında duracağı kesin. Kitabı eline tutuşturmaya gönlüm razı gelmeyince, burada ki herşey kadar eski görünen masanın üzerine bırakıp seçtiğim diğer kitapların ücretini ödüyor hemen dükkandan ayrılıyorum. Kendimi iyi tanırım; eğer bu kitap benim olmazsa orta yerimden çatlarım. Buraya kim bilir kaç kez daha geleceğim... Kaç kez daha arşınlayacağım, beni buraya getirecek yolu. Takıntılı biri olduğumu sanmayın sakın, Reşat Nuri'ye hayranım hepsi bu.

Eve döndüğümde; üzüntüm biraz olsun hafifler diye Çalıkuşu'na sarılıyorum. Dağılmaya yüz tutan kitabımın kapağını aralarken bile mutluyum. Daha yeni okumuştum, aslında her yıl bir kez okurum. Anlamadığımdan ya da unuttuğumdan değil, benim için bir gelenek bu. Ama bir şey eksik sanki, tabii ya nerede benim koyu kıvamlı şekersiz kahvem. Basit, üç dakika bile sürmüyor. Tekrar odama döndüğümde pencerenin perdesini sıyırıyor, tekli koltuğumu camın önüne çekip, güzelce yerleşiyorum. Böylece, bir fincan kahve, Çalıkuşu ve bu muhteşem ikiliyi buluşturan ben; çoğumuzun bildiği bu hikaye'ye yeniden kucak açıyoruz. Peki ya siz, bugün niçin güzel bir kitap edinmeyesiniz?

‘’Nereye gideceğini bilmeyen insan, her yere gider…’’ Dün akşam ilk kez duydum, bu sözü. Son zamanlarda edindiğim dizi izleme alışkanlığı üzerine, ekran karşısına geçmiş ‘’Öyle bir geçer zaman ki’’ adlı televizyon dizisini seyrediyordum. Bazı sözler vardır; duyduğumda ya da okuduğumda· hemen kanım kaynar, yazarını kıskanarak ‘’Bunu ben yazmalıydım’’dediğim olur. İşte bu da onlardan biriydi, hele ki sözün özü bana geçmişime ait bir yaşanmışlığı hatırlatıyorsa…··

Madem ki bizler, ölünce; yanımızda hiçbir şey götüremiyoruz… O halde dünya’dan giderken; ardımızda iyi şeyler bırakalım. Mesela: Erdem.

Ölüm; yaşayan· her insanın zamanı gelince yüz yüze kalacağı bir gerçek. Ve tabii insan; kendisi göçüp gidene kadar kah· ölen bir yakını'nın ardından üzüntü duyacaktır, kah darmadağın olacaktır, yokluk sancısı ile… Lise yıllarımda Edebiyat öğretmenim daima şunu söylerdi; sanır mısınız ki ölen birinin peşi sıra ağlayan kimse, gidenin nelerle karşılaşacağını düşünsün…? Haklıydı, düşününce şunu fark ediyordum; biz insanlar ölen kimsenin ardından ağlarken‘’Ben şimdi ne yapacağım, kiminle konuşacağım, kime gideceğim… v.s?’’ gibi hesaplar yaparak kendimizi değil de kimi düşünürüz?

İki hafta önce kaybettiğim Kenan Dedem’in ardından bu duruma düşmemeyi denedim, başarılı olup olamayacağımı hiç düşünmedim hem de… Tesadüflere hiç inanmam, bana göre, hayatımız boyunca karşılaşacağımız her bir olayın bir sebebi ve bu sebebi sonlandıracak bir sonucu vardır. Üniversite yıllarında çıktığım bir yolculuk da bir sebebe bağlıydı muhakkak ve sonuç olarak da Dede hitabına layık bulduğum Kenan EYÜBOĞLU’ile tanışacaktım.

Gece 3:00 de Bursa Otogar’dan bindiğimiz İstanbul otobüsü saat 6:30’da Esenler Otogarındaydı. Yolculuk amacımız ise; geçirdiği menisküs ameliyatından dolayı okul arkadaşımızı ziyaret etmekti. Bir de sürpriz kısmı vardı olayın, ne kendisi ne de ailesi ziyaretimizden haberdar değildi. Tabi biz de gideceğimiz yerin adresinden başka hiçbir şeye sahip değildik… Ağzına kadar dolu iki koca valiz dışında. Aradığımız adres Bakırköy/İncirli Caddesi/Ömür Sokaktı. Şubat ayı’nın insanı buz kestiren soğuğunda iki kız aynen bu adresi arıyorduk, Bakırköy dolaylarında. Ziyaretimiz sürpriz olduğundan arkadaşımızı arayıp bizi şuradan al da diyemiyorduk. Bu sebeple Bakırköy kazan biz kepçe bir zaman dolaşıp durduk. Nihayet sıkılıp kendimizi bir apartmanın önünde dinlenmeye bıraktığımızda aralanan kapının ardından bize seslenen Kenan Dede ile karşılaşıyorduk.

‘’Kızım sabah sabah, onları satamazsınız’’. Soğuk, yorgunluk ve üstüne bir de belirsizlik hali eklenince deliye dönen ben ‘’Neyi satamazmışız amca? Adres arıyoruz biz’’ diye çıkışıveriyordum. Sonrasında ahbaplığımız başlıyor, Kenan Dede bizi oracıkta çaresizlikle bir başımıza koymayarak yanına katıyor ve arkadaşımızın evini bulup, kapısına kadar teslim ediyor. Tabi yaptığı diğer iyilikleri anlatmaya sayfalar yetmez ya, uzatmıyorum bu sebeple… Bir hafta kaldığımız İstanbul 'da ailemiz, yaşıtımız ve hatta bizi koruyup kollayan Dede’miz olma görevini layıkıyla yerine getiren bu yaşlı adama ;seni sürekli arayacağız, ölmeden önce dünya gözüyle bir kez daha geleceğiz diye söz veriyoruz, Esenler Otogarın’dan Bursa otobüsüne binerken. Fakat şahsi olarak, yıllarca aramak dışında söz verdiğim üzere bir kez olsun gidemiyorum ziyaretine. Sonra bir gece yarısı ölüm haberini alıyorum. Ve o an ailesini arayıp, bir ‘’Başınız sağ olsun’’ bile diyemiyorum. Üstelik ‘’sızlayan vicdanım’’ bana bıraktığı şeylerden biri oluyor, erdem’in yanında…


Son olarak ölümden bu kadar bahsetmişken, aklıma kıskandığım sözlerden biri daha geliyor; ‘’Ölüm; orada doğan hiçbir yolcunun geri dönmediği, keşfedilmemiş bir ülkedir.’’ W.Shakspeare.